Helicobacter pylori: symptomen, diagnose en therapie
Lauren Dobischok
Epidemioloog
Lauren is een gezondheidswetenschapper en wetenschapscommunicator en woont momenteel in Nederland. Oorspronkelijk komt ze uit Canada, maar heeft een onderzoeksmaster in Gezondheidswetenschappen afgerond aan het Nederlands Instituut voor Gezondheidswetenschappen van de Erasmus Universiteit Rotterdam (NIHES) met een specialisatie in epidemiologie. Voor haar Master heeft ze een Bachelor in Gezondheidswetenschappen aan de Simon Fraser University afgerond. Met een achtergrond in de volksgezondheid is het haar doel om nauwkeurige wetenschappelijke inhoud te creëren die gemakkelijk te begrijpen is en mensen in staat stelt geïnformeerde beslissingen te nemen. Binnen Homed-IQ werkt Lauren als Product Developer en Content Lead, waarbij ze nauw samenwerkt met artsen en wetenschappers op het gebied van medische hulpmiddelen voor Homed-IQ’s nieuwe producten en schriftelijke communicatie.
Ons medisch redactieproces
Alle content van Homed-IQ doorloopt een strikt redactieproces. Artikelen worden geschreven door gespecialiseerde medische schrijvers en daarna beoordeeld door een onafhankelijke arts of medisch specialist. Zo is onze informatie onderbouwd, actueel en betrouwbaar.
- Geschreven door medisch geschoolde schrijvers
- Beoordeeld door een onafhankelijke arts
- Gebaseerd op peer-reviewed bronnen
- Regelmatig gecontroleerd op juistheid
Inhoudsopgave
Helicobacter pylori (H. pylori) is een spiraalvormige bacterie die in je spijsverteringskanaal leeft en de maagwand kan infecteren. Hoewel veel mensen met H. pylori geen symptomen ervaren, kan de infectie leiden tot serieuze aandoeningen zoals gastritis, maagzweren en in zeldzame gevallen maagkanker.
Inhoudsopgave
- Wat is Helicobacter pylori?
- Wie loopt risico op een H. pylori-infectie?
- Welke symptomen veroorzaakt een H. pylori-infectie?
- Gezondheidsrisico’s en complicaties
- Hoe wordt een H. pylori-infectie vastgesteld?
- Hoe wordt een H. pylori-infectie behandeld?
- Kun je een H. pylori-infectie voorkomen?
- Samenvatting
Wat is Helicobacter pylori?
Helicobacter pylori (H. pylori) is een bacterie die zich hecht aan het maagslijmvlies en daar kan overleven door stoffen aan te maken die maagzuur neutraliseren (National Cancer Institute, 2023). De bacterie komt zeer vaak voor – naar schatting is tot de helft van de wereldbevolking besmet, vaak al op jonge leeftijd (Hooi et al., 2017).
De infectie verspreidt zich meestal via orale-oraal of fecaal-orale overdracht, bijvoorbeeld door besmet voedsel, water of nauw contact met besmette personen (MedlinePlus, 2022). Binnen huishoudens komt besmetting vaak voor. In veel gevallen veroorzaakt H. pylori geen klachten, en mensen kunnen jarenlang drager zijn zonder het te weten (National Cancer Institute, 2023).
Wie loopt risico op een H. pylori-infectie?
H. pylori-infecties zijn wijdverspreid en kunnen mensen van alle leeftijden treffen, ongeacht geslacht of afkomst. Toch zijn er bepaalde risicofactoren die de kans op een infectie vergroten:
- Geografische locatie: In ontwikkelingslanden is de infectiegraad hoger, wat te wijten kan zijn aan minder schone leefomstandigheden en slechtere waterkwaliteit.
- Leefomstandigheden: Personen die in overvolle woonsituaties leven, zijn ook vatbaarder voor een infectie.
- Socio-economische status: Mensen met een lage sociaal-economische status lopen een verhoogd risico, wat ook te wijten kan zijn aan mogelijke slechtere leefomstandigheden.
Bron: Mayo Clinic, 2022, Hooi et al., 2017
Welke symptomen veroorzaakt een H. pylori-infectie?
Veel mensen met H. pylori hebben geen klachten en kunnen jarenlang besmet zijn zonder het te weten. De bacterie kan echter een maagontsteking (gastritis) veroorzaken en leiden tot zweren in de maag of het eerste deel van de dunne darm.
Veelvoorkomende symptomen zijn:
-
Een brandende of knagende pijn in de maag (vooral bij een lege maag)
-
Een opgeblazen gevoel
-
Vaak boeren
-
Verminderde eetlust
-
Misselijkheid
-
Onverklaarbaar gewichtsverlies
Als er een zweer ontstaat, kunnen de klachten verergeren en kun je gaan overgeven of zwarte (teerachtige) ontlasting hebben door bloed in de darmen.
Deze symptomen zijn zeer niet-specifiek en kunnen ook op andere aandoeningen wijzen. Daarom is het belangrijk om bij klachten een arts te raadplegen om de exacte oorzaak vast te stellen.
Bron: John Hopkins, 2023
Gezondheidsrisico’s en complicaties
Zonder behandeling kan een H. pylori-infectie leiden tot ernstige complicaties zoals:
-
Maagzweren (in de maag of twaalfvingerige darm)
-
Chronische gastritis (langdurige maagontsteking)
-
Bloedarmoede door ijzertekort (door verminderde opname van ijzer)
-
MALT-lymfoom (een zeldzame vorm van maagkanker)
-
Maagcarcinoom (maagkanker)
Bronnen: Mayo Clinic, 2022; Suerbaum & Michetti, 2002; National Institute of Cancer, 2023
Hoe wordt een H. pylori-infectie vastgesteld?
Een H. pylori-infectie kan op verschillende manieren worden gediagnosticeerd, waaronder de volgende testen:
| Test | Beschrijving |
|---|---|
| Ureum-ademtest (UBT) | Je ademt eerst in een testzakje, drinkt vervolgens een vloeistof met ureum en blaast na enkele minuten opnieuw. Als H. pylori aanwezig is, wordt ureum afgebroken en stijgt het kooldioxidegehalte in je adem – dat wijst op een positieve test (Cleveland Clinic, 2020). |
| Stool-antigeentest | De meest gebruikte ontlastingstest; hiermee worden antigenen van H. pylori in je ontlasting aangetoond. |
| PCR-ontlastingstest | Een geavanceerdere test die DNA van H. pylori opspoort. Hij is duurder en niet overal beschikbaar (Mayo Clinic, 2022). |
| Bloedtest (antilichamen) | Hiermee worden antistoffen tegen H. pylori gemeten, maar het verschil tussen een oude en een actieve infectie is hiermee niet betrouwbaar vast te stellen (MedlinePlus, 2021). |
| Gastroscopie | Als andere tests geen duidelijkheid geven of als er zweren of gastritis worden vermoed, kan een arts een kijkonderzoek doen van de maag en de twaalfvingerige darm (Mayo Clinic, 2022). |
Hoe wordt een H. pylori-infectie behandeld?
De behandeling van een H. pylori-infectie wordt gekozen op basis van welke antibiotica naar verwachting het meest effectief zijn. Indien mogelijk kan vóór de start van de behandeling worden getest of de bacterie resistent is tegen bepaalde antibiotica. Dergelijke resistentietests zijn echter nog niet overal routinematig beschikbaar. Wanneer de resistentie tegen claritromycine (een antibioticum) hoog of onbekend is, wordt doorgaans een bismut-quadruppeltherapie als eerste behandeling aanbevolen. Hierbij worden meerdere geneesmiddelen gecombineerd om de kans op het succesvol uitroeien van de infectie te vergroten. Als deze behandeling niet beschikbaar is, kan een andere combinatie van vier geneesmiddelen (concomitante therapie) worden gebruikt. In gebieden waar de resistentie tegen claritromycine laag is, kan ook een op claritromycine gebaseerde drievoudige therapie worden overwogen, mits deze lokaal aantoonbaar goed werkt. Als de eerste behandeling niet succesvol is, wordt een andere combinatie van geneesmiddelen gekozen, rekening houdend met de eerder gebruikte behandeling en de lokale resistentiepatronen. Voor mensen met een bevestigde penicillineallergie wordt bismut-quadruppeltherapie aanbevolen als eerstekeusbehandeling.
Bespreek de verschillende behandelmogelijkheden met uw arts of zorgverlener om te bepalen welke aanpak het meest geschikt is voor uw individuele situatie.
Bron: Malfertheiner, P., et al, 2022
Kun je een H. pylori-infectie voorkomen?
Een gezonde maag en darmen zijn belangrijk voor je algehele welzijn. Met deze praktische tips verklein je het risico op infectie:
-
Eet gevarieerd en gezond
-
Drink voldoende water
-
Vermijd alcohol en roken
-
Beweeg regelmatig
-
Beperk stress
-
Ga regelmatig op controle bij je huisarts
-
Houd goede hygiëne aan (handen wassen, voedsel goed bereiden)
-
Wees voorzichtig met medicatiegebruik
Houd er rekening mee dat deze tips algemeen advies zijn en niet zijn afgestemd op individuele gezondheidsbehoeften of aandoeningen. Het is altijd raadzaam om een arts te raadplegen voordat je veranderingen aanbrengt in je dieet, lichaamsbeweging of medicatie.
Bronnen: NHS, 2023; Klein, 2022; Chuang, 2017
Samenvatting
Helicobacter pylori is een veelvoorkomende en vaak stille infectie die tot ernstige maag- en darmklachten kan leiden als je het niet behandelt. Gelukkig is de infectie tegenwoordig goed op te sporen en te behandelen. Heb je langdurige maagklachten of behoor je tot een risicogroep? Overweeg dan om je op H. pylori te laten testen.
Veelgestelde vragen
Hoe betrouwbaar zijn de tests?
Onze tests worden geanalyseerd in een ISO 15189 geaccrediteerd laboratorium, met dezelfde apparatuur en protocollen als ziekenhuizen en huisartsen gebruiken. De betrouwbaarheid is vergelijkbaar met een veneuze bloedafname.
Hoe snel krijg ik mijn uitslag?
Nadat je sample bij het lab is aangekomen, ontvang je je uitslag binnen 1 tot 2 werkdagen in je persoonlijke, beveiligde portaal.
Zijn de tests echt anoniem?
Ja, volledig. De verpakking is neutraal en zegt niets over de inhoud. Je test wordt geregistreerd met een anonieme code. Alleen jij hebt toegang tot de uitslag.
Bronnen
-
1
Chuang, Y.-S., Wu, M.-C., & et al. (2017). Effects of alcohol consumption, cigarette smoking, and betel quid chewing on upper digestive diseases: a large cross-sectional study and meta-analysis. Oncotarget, 8(44), 78011-78022. https://www.oncotarget.com/article/20831/text/
-
2
Good foods to help your digestion. (n.d.). NHS. Retrieved June 15, 2023, from https://www.nhs.uk/live-well/eat-well/digestive-health/good-foods-to-help-your-digestion/
-
3
Helicobacter Pylori. (n.d.). Johns Hopkins Medicine. Retrieved June 15, 2023, from https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/helicobacter-pylori
-
4
Helicobacter pylori (H. pylori) and Cancer – NCI. (2023, April 12). National Cancer Institute. Retrieved June 15, 2023, from https://www.cancer.gov/about-cancer/causes-prevention/risk/infectious-agents/h-pylori-fact-sheet
-
5
Helicobacter pylori (H. pylori) infection – Diagnosis and treatment. (2022, May 5). Mayo Clinic. Retrieved June 15, 2023, from https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/h-pylori/diagnosis-treatment/drc-20356177
-
6
Helicobacter Pylori (H. Pylori) Tests. (2021, March 3). MedlinePlus. Retrieved June 15, 2023, from https://medlineplus.gov/lab-tests/helicobacter-pylori-h-pylori-tests/
-
7
Hellström, P.M. (2006). This year’s Nobel Prize to gastroenterology: Robin Warren and Barry Marshall awarded for their discovery of Helicobacter pylori as pathogen in the gastrointestinal tract. World Journal of Gastroenterology, 12(19), 3126. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4124396/
-
8
Hooi, J. K.Y., & et al. (August). Global Prevalence of Helicobacter pylori Infection: Systematic Review and Meta-Analysis. Gastroenterology, 153(2), 420-429. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0016508517355312
-
9
H. pylori (Helicobacter pylori ) Breath Test: What is It, How is it Done. (2020, November 20). Cleveland Clinic. Retrieved June 15, 2023, from https://my.clevelandclinic.org/health/diagnostics/5217-h-pylori-helicobacter-pylori-breath-test–urea-breath-test
-
10
Madison, A., & Kiecolt-Glaser, J. K. (2019). Stress, depression, diet, and the gut microbiota: human–bacteria interactions at the core of psychoneuroimmunology and nutrition. Current Opinion in Behavioral Sciences, 28, 105-110. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2352154618301608?via%3Dihub
-
11
Malfertheiner, P., Megraud, F., Rokkas, T., Gisbert, J. P., Liou, J. M., Schulz, C., Gasbarrini, A., Hunt, R. H., Leja, M., O'Morain, C., Rugge, M., Suerbaum, S., Tilg, H., Sugano, K., El-Omar, E. M., & European Helicobacter and Microbiota Study group (2022). Management ofHelicobacter pyloriinfection: the Maastricht VI/Florence consensus report.Gut,71(9), 1724–1762. https://doi.org/10.1136/gutjnl-2022-327745
-
12
Suerbaum, S. (2002). HELICOBACTER PYLORI INFECTION. The New England Journal of Medicine, 347(15), 1175-1185. https://www.nejm.org/doi/pdf/10.1056/NEJMra020542Taylor, C., & Dix, M. (n.d.). Improve Gut Health: Recognize the Signs of an Unhealthy Gut. Healthline. Retrieved June 15, 2023, from https://www.healthline.com/health/gut-health#foods-for-gut-health
Had je iets aan dit artikel?
Met jouw feedback maken we onze content beter
Bedankt voor je feedback!
Over de auteur
