Testosteron is een geslachtshormoon dat verschillende belangrijke functies heeft bij zowel mannen als vrouwen. Bij mannen reguleert testosteron de botmassa, de zin in seks, de vetverdeling, de spiermassa en -kracht en de aanmaak van rode bloedcellen en sperma. Bij vrouwen beïnvloedt testosteron de botmassa, de zin in seks en de stemming.

Het verschil is dat totaal testosteron alle testosteron in je bloed meet, terwijl vrij testosteron alleen de actieve, niet-gebonden vorm is die direct door je lichaam wordt gebruikt voor functies zoals spiergroei en libido. 

Testosteron kent een dag-nachtritme. De waarden zijn het hoogst in de vroege ochtend en dalen gedurende de dag. Door vóór 10.00 uur te testen, wordt de uitslag beter vergelijkbaar met medische referentiewaarden.

Deze test is minder geschikt bij acute ziekte, recente operaties of ernstig slaaptekort, omdat deze factoren de testosteronwaarde tijdelijk kunnen beïnvloeden. Gebruik je hormoonmedicatie of ben je onder behandeling bij een specialist, bespreek de test dan eerst met je arts.

Bij mannen wordt laag testosteron meestal behandeld met Testosteron Replacement Therapie (TRT). TRT kan worden uitgevoerd met behulp van tabletten, gels, injecties of onderhuidse implantaten.

De effectiviteit van TRT bij vrouwen is minder wetenschappelijk bestudeerd dan bij mannen. Vrouwen met een laag testosteron kunnen oestrogeenvervangende medicijnen krijgen die ook testosteron bevatten. Praat met je arts over mogelijke behandelingen en of TRT geschikt voor je is.

Een testosteron test meet het niveau van testosteron in het bloed, een hormoon dat bij mannen voornamelijk in de testikels en bij vrouwen in de eierstokken wordt aangemaakt. 

Bij mannen kan een testosteron test helpen bij de diagnose van hormonale problemen zoals hypogonadisme, een aandoening waarbij het lichaam niet genoeg testosteron aanmaakt. 

Bij vrouwen kan een testosteron test helpen om onevenwichtigheden vast te stellen, zoals het polycysteus ovarium syndroom (PCOS), een hormonale aandoening die onregelmatige menstruatiecycli, onvruchtbaarheid en andere gezondheidsproblemen kan veroorzaken.

Een normaal testosteronniveau varieert per persoon en geslacht. Voor mannen ligt het tussen 10-30 nmol/L en voor vrouwen tussen 0,7-2,9 nmol/L. Factoren zoals leeftijd en gezondheid beïnvloeden de waarden. Raadpleeg een arts voor persoonlijke interpretatie. Het is belangrijk om te weten dat de testosteronspiegel gedurende de dag kan variëren, waarbij de hoogste waarden meestal in de ochtend worden gemeten. Bovendien kan de testosteronspiegel worden beïnvloed door factoren als stress, ziekte, medicijnen en leefstijlfactoren als voeding en lichaamsbeweging.

Testosteron speelt een belangrijke rol in het lichaam en lage niveaus kunnen grote gevolgen hebben voor de algehele gezondheid en het welzijn. 

Bij mannen kan een laag testosterongehalte leiden tot een afname van spiermassa en botdichtheid, meer lichaamsvet, haaruitval, gevoelens van vermoeidheid of depressie en een verminderd libido. 

Bij vrouwen kan een laag testosterongehalte leiden tot vermoeidheid, depressie of angst, verminderde geslachtsdrift, onvruchtbaarheid, dunner wordend haar, vaginale droogheid, verminderde spiermassa en osteoporose. 

Behandelingsopties voor lage testosteronspiegels kunnen bestaan uit testosteronvervangingstherapie, veranderingen in leefstijl en andere medicijnen om onderliggende medische aandoeningen aan te pakken.

De resultaten van de testosteron test kunnen worden gebruikt om de totale testosteronspiegel in het bloed te controleren en mogelijk medische aandoeningen te diagnosticeren die verband houden met een verstoord testosteronevenwicht. Als de test een abnormaal testosteronniveau aangeeft, ga dan met de resultaten naar je huisarts. Verdere testen en onderzoeken kunnen nodig zijn om de onderliggende oorzaak van de abnormale testosteronspiegel vast te stellen en een passend behandelplan te ontwikkelen.

• De testosteronspiegel kan worden gecontroleerd als iemand symptomen ervaart die verband houden met een verstoord testosteron-evenwicht, zoals haaruitval, acne, weinig zin in seks, vermoeidheid, depressie of onvruchtbaarheid. 
• Vrouwen met symptomen van polycysteus ovariumsyndroom of onregelmatige menstruatie kunnen er ook voor kiezen om hun testosterongehalte te laten controleren. 
• Het testosterongehalte kan ook periodiek gecontroleerd worden bij mannen boven de 50 jaar, omdat testosteron de neiging heeft af te nemen met de leeftijd. 
• Tenslotte kan de testosteronspiegel gecontroleerd worden bij mensen die een testosteron vervangingstherapie ondergaan, om de niveaus van het hormoon te controleren en de behandeling zo nodig aan te passen.

Van lichaamsbeweging is aangetoond dat het de testosteronspiegel bij zowel mannen als vrouwen tijdelijk verhoogt, vooral bij intervaltraining met hoge intensiteit en weerstandstraining. Hoewel lichaamsbeweging alleen geen grote verhoging van het testosteron op lange termijn zal veroorzaken, kan lichaamsbeweging wel helpen om andere factoren die met een verstoord testosteron-evenwicht te maken hebben, te verminderen. Ook al kan lichaamsbeweging een gunstig middel zijn om de algehele gezondheid te bevorderen, het is belangrijk om een arts te raadplegen over behandelingsmogelijkheden als je testosterongehalte laag is.

Na analyse wordt het bloedmonster volgens medische richtlijnen vernietigd. Het laboratorium verwerkt uitsluitend een unieke testcode en geen persoonsgegevens.

In zeldzame gevallen kan het bloedmonster onvoldoende zijn voor analyse. In dat geval neemt Homed-IQ contact met je op en ontvang je instructies voor een nieuwe afname.

Omdat testosteronwaarden kunnen schommelen, kan het zinvol zijn om bij een afwijkende uitslag de test na enkele weken te herhalen. Dit geldt vooral bij leefstijlaanpassingen of na start van behandeling.