Lever- en nierfunctietest

Albumine is een door de lever geproduceerd eiwit dat stoffen als hormonen, medicijnen en enzymen door het hele lichaam vervoert. Albumine helpt ook voorkomen dat vocht in het bloed weglekt naar de weefsels. Brandwonden, open wonden, uitdroging of ondervoeding kunnen het albuminegehalte ook verlagen. Een laag albuminegehalte kan echter wijzen op problemen met de lever of de nieren. Als je albumine gehalte lager is dan normaal, is follow-up met je zorgverlener nodig om problemen met je lever of nieren uit te sluiten.

Alkalische fosfatase (ALP) is een enzym dat voornamelijk voorkomt in de lever, galwegen en botten. ALP kan ook worden aangetroffen in de botten, het hart, de darmen, de placenta en de nieren. Verhoogde ALP-waarden kunnen wijzen op schade in een van deze gebieden, met name in de lever of de botten. Als uw testresultaat verhoogde ALP-waarden laat zien, zijn aanvullende onderzoeken nodig om de oorzaak van deze verhoging vast te stellen.

Het enzym ALAT komt vooral voor in de cellen van de lever en in een kleinere hoeveelheid in de nieren, het hart en spierweefsel. Bij een beschadiging van de lever kan het voorkomen dat dit enzym in een grotere hoeveelheid in het bloed terechtkomt. Wanneer de afvoer van galvloeistof wordt belemmerd kan dit enzym ook in een grotere hoeveelheid in het bloed voorkomen.

Bilirubine is een oranje-gele stof die ontstaat bij de normale afbraak van rode bloedcellen. Bilirubine passeert de lever voordat het uit het lichaam wordt uitgescheiden. Een verhoogde bilirubinespiegel kan wijzen op problemen met de lever of de galwegen. Te veel bilirubine in de bloedbaan kan geelzucht veroorzaken, waardoor de ogen en de huid geel worden.

Creatinine is een afvalproduct dat ontstaat bij de normale afbraak van spierweefsel. Verhoogde creatininespiegels wijzen op een verminderde nierfunctie of een nierziekte. Als de nieren verzwakt zijn, stijgt het creatininegehalte in het bloed doordat creatinine slecht door de nieren wordt verwijderd.

eGFR staat voor estimated glomerular filtration rate (in het Nederlands: geschatte glomerulaire filtratiesnelheid). Deze waarde wordt afgeleid uit de hoeveelheid creatinine in het bloed en geeft aan hoe goed de nieren functioneren. Een verlaagde eGFR betekent dat het filtratievermogen van de nieren verminderd is, wat kan wijzen op een verminderde nierfunctie. Een slechte nierfunctie kan worden veroorzaakt door nierinfecties, nierstenen, hoge bloeddruk, diabetes, uitdroging of bepaalde medicijnen.

Gamma-glutamyltransferase (Gamma-GT of GGT) is een enzym dat in de lever wordt gemaakt en helpt bij de omzetting en vertering van stoffen die via eten en drinken het lichaam binnenkomen. Normaal is de concentratie van GGT in het bloed erg laag, maar bij zware belasting van de lever kan de hoeveelheid behoorlijk stijgen. Dit gebeurt als de lever in korte tijd veel stoffen krijgt aangevoerd om te verwerken, bijvoorbeeld bij (extreem) gebruik van geneesmiddelen of alcohol. Ook wanneer de galwegen geblokkeerd zijn, bij galblaasproblemen, of als gevolg van leverschade zal de GGT waarde stijgen. De orale anticonceptiepil kan een daling van het GGT veroorzaken.