Verhoogt alcohol het oestrogeengehalte? Feiten over alcohol en hormoonbalans

Een glas wijn bij het avondeten kan onschuldig lijken, maar kan het ook invloed hebben op je hormonen? Als je je ooit hebt afgevraagd of alcohol het oestrogeengehalte kan verhogen of dat rode wijn op de een of andere manier anders is, ben je niet de enige.

Onderzoek suggereert dat alcohol invloed kan hebben op de hormoonsystemen van het lichaam, waaronder oestrogeen, maar het effect is niet voor iedereen hetzelfde. Hoeveel je drinkt, hoe vaak je drinkt en factoren zoals je geslacht, menstruatiecyclus of menopauzale status kunnen allemaal een rol spelen.

In dit artikel leggen we uit wat het onderzoek daadwerkelijk zegt over alcohol en oestrogeen, wat er in je lichaam gebeurt wanneer je alcohol drinkt en of rode wijn zijn reputatie als oestrogeenachtige drank verdient. Je vindt ook praktische tips om je hormonale gezondheid in de gaten te houden en om te weten wanneer testen of medisch advies nuttig kan zijn.

• Wat is oestrogeen?

• Wat gebeurt er als je alcohol drinkt?

• Praktische tips om je hormonale gezondheid te monitoren

• Veelgestelde vragen

Wat is oestrogeen?

Oestrogeen is een groep geslachtshormonen die een belangrijke rol speelt bij de seksuele en reproductieve gezondheid. Hoewel oestrogeen vaak met vrouwen wordt geassocieerd, maken mannen het ook in kleinere hoeveelheden aan. Bij zowel vrouwen als mannen ondersteunt oestrogeen verschillende belangrijke functies in het lichaam, waaronder de gezondheid van de botten, het hart en de hersenen.

Er zijn drie hoofdvormen van oestrogeen:

• Oestron (E1): de belangrijkste vorm van oestrogeen na de menopauze.

• Oestradiol (E2): de belangrijkste en krachtigste vorm van oestrogeen tijdens de reproductieve jaren.

• Oestriol (E3): de belangrijkste vorm van oestrogeen tijdens de zwangerschap.

Bron: Cleveland Clinic, 2026

Wat gebeurt er als je alcohol drinkt?

De belangrijkste stappen zijn:

1. Ethanol wordt omgezet in acetaldehyde. Het grootste deel van de ethanol wordt in de lever afgebroken door alcoholdehydrogenase (ADH), waarbij acetaldehyde ontstaat.

2. Acetaldehyde wordt omgezet in acetaat. Aldehydedehydrogenase (ALDH) zet acetaldehyde snel om in acetaat. Acetaldehyde is een zeer giftige stof en een bekende kankerverwekkende stof, maar blijft meestal slechts kort in het lichaam aanwezig omdat het snel wordt omgezet in de minder giftige verbinding acetaat.

3. Acetaat wordt verder afgebroken. Het wordt uiteindelijk voornamelijk in weefsels buiten de lever omgezet in koolstofdioxide en water, zodat het uit het lichaam kan worden verwijderd.

Bron: National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism, z.d.

Alcohol kan verschillende hormoonregulerende systemen in het lichaam beïnvloeden. Onderzoek heeft aangetoond dat zowel acute als chronische blootstelling aan alcohol de endocriene functie kan veranderen, waaronder de hypothalamus-hypofyse-gonade-as (HPG-as), die voortplantingshormonen zoals LH, FSH, oestrogeen, progesteron en testosteron reguleert (Rachdaoui, N., & Sarkar, D. K., 2017).

Verhoogt alcohol dus het oestrogeengehalte?

Bij vrouwen wijst onderzoek erop dat dit mogelijk is, hoewel de omvang van het effect varieert.

Een gerichte literatuurreview uit 2025 (Handy et al., 2025) concludeerde dat:

• acuut alcoholgebruik het oestradiolgehalte bij vrouwen tijdelijk kan verhogen;

• regelmatig alcoholgebruik van ten minste één drankje per dag het oestradiolgehalte kan verhogen;

• het oestradiolgehalte verlaagd kan zijn bij vrouwen met een alcoholgebruiksstoornis en lichamelijke afhankelijkheid.

Een meta-analyse uit 2024 (Tin Tin et al., 2024) liet zien dat:

• een hogere alcoholinname verband hield met kleine stijgingen van verschillende geslachtshormonen;

• een hogere alcoholinname verband hield met een kleine stijging van het oestradiolgehalte. Bij premenopauzale vrouwen werd elke extra 10 g alcohol per dag geassocieerd met ongeveer 1,7% hoger oestradiol tijdens de luteale fase.

Dit onderscheid is belangrijk: deze bevindingen ondersteunen een verband tussen alcoholinname en concentraties van geslachtshormonen, maar ze betekenen niet dat iedere persoon dezelfde hormonale reactie zal ervaren.

Praktische tips om je hormonale gezondheid te monitoren

Hormoonspiegels kunnen in de loop van de tijd van nature veranderen, dus één symptoom op zichzelf betekent niet per se dat je oestrogeengehalte te hoog of te laag is. Factoren zoals leeftijd, je menstruatiecyclus, de menopauze, medicatie, stress en leefstijl kunnen allemaal invloed hebben op hormoonspiegels.

Als je je zorgen maakt over je hormonale gezondheid, kunnen deze eenvoudige stappen je helpen veranderingen bij te houden en te weten wanneer je ondersteuning moet zoeken:

1. Houd je alcoholinname in de gaten

Probeer erop te letten hoe vaak je drinkt en hoeveel je meestal drinkt. Een eenvoudige notitie op je telefoon kan al voldoende zijn.

Het kan helpen om bij te houden:

• op hoeveel dagen per week je drinkt;

• hoeveel drankjes je meestal drinkt;

• of je alcoholinname onlangs is toegenomen; en

• of je soms meerdere drankjes in één keer drinkt.

Dit kan je helpen patronen te herkennen en geeft je zorgverlener nuttige informatie als je besluit je hormonale gezondheid te bespreken.

2. Ga er niet van uit dat elk symptoom door oestrogeen wordt veroorzaakt

Veranderingen zoals onregelmatige menstruaties, een lager libido, vermoeidheid of stemmingswisselingen kunnen veel verschillende oorzaken hebben. Op basis van symptomen alleen kan niet worden vastgesteld of je oestrogeengehalte te hoog of te laag is.

Als je veranderingen opmerkt die aanhouden, ongewoon zijn of invloed hebben op je dagelijks leven, is het verstandig om met een zorgprofessional te praten in plaats van zelf te proberen een hormonale disbalans vast te stellen.

3. Overweeg een hormoontest

Een hormoonbloedtest kan je meer informatie geven over wat er in je lichaam gebeurt.

Met Homed-IQ kun je online een hormoontest bestellen en thuis je bloedmonster afnemen. Daarna stuur je het monster naar een gecertificeerd laboratorium voor analyse en ontvang je je resultaten veilig online. Afhankelijk van de test kunnen hormoonmarkers zoals oestradiol, testosteron, FSH, LH en prolactine worden gemeten. Omdat hormoonspiegels kunnen variëren door factoren zoals leeftijd, het moment in je menstruatiecyclus, de menopauze en medicijngebruik, moeten de resultaten altijd in de juiste context worden geïnterpreteerd.

4. Vraag medisch advies als je twijfelt

Praat met een zorgprofessional als je klachten aanhouden, als je hormoonmedicatie gebruikt, een aandoening hebt die invloed kan hebben op je hormonen of lever, of als je je zorgen maakt over je alcoholgebruik. Testen kunnen nuttige informatie opleveren, maar een zorgprofessional kan je helpen begrijpen wat de resultaten voor jouw persoonlijke situatie betekenen.

Veelgestelde vragen

Verhoogt rode wijn het oestrogeengehalte? De oorzaken begrijpen

Rode wijn bevat resveratrol. Resveratrol is een plantaardig polyfenol dat als fyto-oestrogeen wordt geclassificeerd omdat het qua structuur lijkt op natuurlijke en synthetische oestrogenen en kan interageren met oestrogeenreceptoren.

Een review uit 2020 van Qasem liet zien dat resveratrol invloed kan hebben op oestrogeensignalering, de productie van steroïdhormonen en het oestrogeenmetabolisme. De meeste van deze oestrogeengerelateerde effecten werden echter in vitro waargenomen bij micromolaire concentraties. De review merkt op dat dagelijkse doses resveratrol uit supplementen van ongeveer 0,5–1 g plasmaconcentraties kunnen opleveren die hoog genoeg zijn om veel van deze effecten te veroorzaken.

De review laat dus zien dat resveratrol oestrogeengerelateerde processen kan beïnvloeden, vooral bij hogere doseringen uit supplementen. De consumptie van rode wijn werd echter niet onderzocht, waardoor op basis van deze review niet kan worden vastgesteld of het drinken van een normaal glas rode wijn het oestrogeengehalte in betekenisvolle mate verandert (Qasem R. J., 2020).