Alles over PrEP

PrEP is de afkorting voor ‘Pre Expositie Profylaxe’, pillen ter voorkoming van het oplopen van hiv. In PrEP zitten hiv-remmers en beschermt je tegen het oplopen van deze soa.

Inhoudsopgave

• Voor wie is PrEP?
• Hoe kom je aan PrEP?
• Hoe gebruik je PrEP?
• Hoe vaak moet je PrEP nemen?
• PrEP alleen tijdens de seks
• Wat zijn de bijwerkingen van PrEP?
• Stoppen met PrEP
• Hoeveel kost PrEP?

Voor wie is PrEP?

PrEP is geschikt voor mensen met een substantieel risico op hiv. Dit geldt in het bijzonder voor mannen die seks hebben met mannen (MSM) en transgender personen die in de afgelopen 6 maanden:

• insertieve of receptieve anale seks zonder condoom hebben gehad;
• een rectale soa of infectieuze syfilis hebben gehad; of
• een indicatie hadden voor post-expositieprofylaxe (PEP).

Ook andere mensen met een substantieel risico op hiv kunnen baat hebben bij PrEP, waaronder mensen die seks hebben met MSM, transgender personen of mensen afkomstig uit gebieden met een hoge hiv-prevalentie. Als een partner met hiv een ondetecteerbare viral load heeft, is hiv niet seksueel overdraagbaar en is PrEP voor dat contact niet geïndiceerd.

Bron: Nederlandse Vereniging van Hiv Behandelaren, 2022

Hoe kom je aan PrEP?

PrEP kan worden voorgeschreven bij een Centrum Seksuele Gezondheid (CSG) van de GGD of door artsen, waaronder huisartsen, die bekend zijn met PrEP-zorg. Ook verpleegkundig specialisten en nurse practitioners kunnen betrokken zijn bij het voorschrijven van PrEP.

Voordat je met PrEP begint, is een hiv-test nodig. PrEP mag niet worden gestart als klachten wijzen op een acute hiv-infectie. De nierfunctie wordt gecontroleerd met serumcreatinine en eGFR. Mensen die niet tegen hepatitis B zijn gevaccineerd, worden gescreend op HBV en indien nodig gevaccineerd. Tijdens het gebruik van PrEP vinden hiv-tests en testen op bacteriële soa’s doorgaans elke 3 maanden plaats, hoewel het interval kan worden aangepast aan de individuele situatie.

Bron: Nederlandse Vereniging van Hiv Behandelaren, 2022

Hoe gebruik je PrEP?

PrEP kan dagelijks worden ingenomen of, voor mensen die uitsluitend anale seks hebben, rondom het moment van seks. Dagelijkse PrEP wordt aanbevolen voor mensen die (neo)vaginale seks hebben en voor mensen met chronische hepatitis B.

Bron: Nederlandse Vereniging van Hiv Behandelaren, 2022

Hoe vaak moet je PrEP nemen?

Bij dagelijks gebruik van PrEP neem je elke dag 1 tablet. Als je begint met 1 tablet per dag, is er na 5 dagen bescherming bij anale seks. Ga na de laatste mogelijke anale blootstelling nog minstens 2 dagen door met PrEP.

Voor (neo)vaginale seks neem je dagelijks 1 tablet gedurende 7 dagen vóór mogelijke blootstelling en ga je nog minstens 7 dagen door na de laatste mogelijke blootstelling.

Als je bij dagelijks gebruik een tablet vergeet, kun je deze binnen 12 uur alsnog innemen. Zijn er meer dan 12 uur verstreken, sla de vergeten tablet dan over en ga verder met je normale innameschema. Na een incidenteel gemiste dagelijkse dosis zijn geen aanvullende maatregelen nodig.

Bron: Nederlandse Vereniging van Hiv Behandelaren, 2022

PrEP alleen tijdens de seks

Voor mensen die uitsluitend anale seks hebben, kan PrEP rondom het moment van seks worden ingenomen:

• Neem 2 tabletten 24 tot 2 uur vóór mogelijke blootstelling.
• Neem daarna elke 24 uur 1 tablet.
• Ga hiermee door tot 48 uur na de laatste mogelijke blootstelling.

Als je een dag geen PrEP hebt ingenomen, neem dan opnieuw 2 tabletten 24 tot 2 uur vóór de volgende mogelijke blootstelling, gevolgd door 1 tablet na 24 uur en 1 tablet na 48 uur.

Als je de eerste 2 tabletten mist, gebruik dan aanvullende bescherming, zoals condooms. Een vergeten tablet na de seks kan tot 12 uur na het geplande innamemoment alsnog worden ingenomen. PEP kan worden overwogen als er mogelijk sprake was van blootstelling aan hiv en PrEP niet correct is gebruikt.

Bron: Nederlandse Vereniging van Hiv Behandelaren, 2022

Wat zijn de bijwerkingen van PrEP?

Zeer vaak voorkomende bijwerkingen zijn hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid, braken, diarree en asthenie. Vaak voorkomende bijwerkingen zijn buikpijn, winderigheid, slapeloosheid, levendige dromen en huiduitslag.

Minder vaak voorkomende bijwerkingen zijn een verhoogd serumcreatinine, eiwit in de urine en proximale tubulopathie. Nierfalen en acute tubulusnecrose zijn zeldzaam. Bijwerkingen zijn over het algemeen mild en verdwijnen meestal vanzelf binnen enkele dagen tot weken.

Bron: Nederlandse Vereniging van Hiv Behandelaren, 2022

Stoppen met PrEP

Ga na anale blootstelling nog minstens 2 dagen door met PrEP. Na (neo)vaginale blootstelling moet je nog minstens 7 dagen doorgaan. Er moet 3 maanden na het stoppen met PrEP een hiv-test worden uitgevoerd. Ook moeten andere mogelijkheden om hiv te voorkomen worden overwogen.

Bron: Nederlandse Vereniging van Hiv Behandelaren, 2022

Hoeveel kost PrEP?

PrEP kost meestal tussen de €25 en €35 per maand, hoewel de prijzen per apotheek kunnen verschillen. In de meeste gevallen betaal je de pillen zelf. Sommige GGD’en brengen geen kosten in rekening voor PrEP-zorg en vergoeden soms ook de medicatie. Vraag bij een GGD bij jou in de buurt naar de mogelijkheden.

Bron: Soa Aids Nederland, 2025

Helaas biedt Homed-IQ nog geen PrEP-medicatie aan. Je kunt contact opnemen met je huisarts of GGD om een afspraak te maken om over PrEP te praten. Wil je je seksuele gezondheid thuis checken? Met de HIV Test van Homed-IQ kun je eenvoudig en discreet testen op hiv — gewoon vanuit je eigen huis.