Hoe kun je chronische ontstekingen verminderen?
Lauren Dobischok
Epidemioloog
Lauren is een gezondheidswetenschapper en wetenschapscommunicator en woont momenteel in Nederland. Oorspronkelijk komt ze uit Canada, maar heeft een onderzoeksmaster in Gezondheidswetenschappen afgerond aan het Nederlands Instituut voor Gezondheidswetenschappen van de Erasmus Universiteit Rotterdam (NIHES) met een specialisatie in epidemiologie. Voor haar Master heeft ze een Bachelor in Gezondheidswetenschappen aan de Simon Fraser University afgerond. Met een achtergrond in de volksgezondheid is het haar doel om nauwkeurige wetenschappelijke inhoud te creëren die gemakkelijk te begrijpen is en mensen in staat stelt geïnformeerde beslissingen te nemen. Binnen Homed-IQ werkt Lauren als Product Developer en Content Lead, waarbij ze nauw samenwerkt met artsen en wetenschappers op het gebied van medische hulpmiddelen voor Homed-IQ’s nieuwe producten en schriftelijke communicatie.
Ons medisch redactieproces
Alle content van Homed-IQ doorloopt een strikt redactieproces. Artikelen worden geschreven door gespecialiseerde medische schrijvers en daarna beoordeeld door een onafhankelijke arts of medisch specialist. Zo is onze informatie onderbouwd, actueel en betrouwbaar.
- Geschreven door medisch geschoolde schrijvers
- Beoordeeld door een onafhankelijke arts
- Gebaseerd op peer-reviewed bronnen
- Regelmatig gecontroleerd op juistheid
Inhoudsopgave
Ontsteking is de natuurlijke verdediging van het lichaam tegen schade, met als doel bedreigingen te elimineren en genezing te starten. Terwijl acute ontstekingen vaak zichtbaar zijn, kunnen chronische ontstekingen geruisloos optreden en in verband worden gebracht met ziekten zoals hartaandoeningen, diabetes en kanker. Dit artikel onderzoekt de oorzaken en preventie ervan.
Inhoudsopgave
- Ontsteking als reactie van het immuunsysteem
- Oorzaken van een chronische ontsteking
- Het verminderen van ontstekingen
- Veelgestelde vragen (FAQ)
Ontsteking als reactie van het immuunsysteem
Ontstekingen zijn een natuurlijke reactie van het immuunsysteem en kunnen door verschillende factoren worden veroorzaakt – bijvoorbeeld verwondingen, bacteriële of virale infecties. Het doel van deze reactie is het wegnemen van de bedreiging, het opruimen van beschadigde cellen en het opstarten van het genezingsproces.
Veel mensen kennen de klassieke tekenen van een acute ontsteking: roodheid, zwelling, warmte en pijn – bijvoorbeeld bij een verkoudheid of een blessure.
Maar ontstekingen kunnen ook ongemerkt verlopen, zoals bij auto-immuunziekten. Vooral chronische, laaggradige ontstekingen zijn gevaarlijk, omdat ze gedurende lange tijd onopgemerkt bloedvaten en organen kunnen beschadigen. Ze worden in verband gebracht met hart- en vaatziekten, diabetes, astma, kanker, artritis en darmziekten zoals colitis ulcerosa (Cleveland Clinic, 2021).
Oorzaken van een chronische ontsteking
Een chronische ontsteking kan verschillende oorzaken hebben, zoals:
-
niet-genezen acute ontstekingen
-
blootstelling aan schadelijke stoffen (bijv. luchtvervuiling, chemicaliën)
-
een ongezonde levensstijl, waaronder:
-
chronische stress
-
overgewicht
-
regelmatig alcoholgebruik
-
roken
-
gebrek aan beweging of juist te intensieve sport
-
Niet alle oorzaken kun je zelf beïnvloeden. Maar door bewuste veranderingen in je dagelijks leven kun je het risico op chronische ontstekingen aanzienlijk verkleinen.
Bron: Cleveland Clinic, 2021
Het verminderen van ontstekingen
Je voelt het misschien niet, maar chronische ontsteking kan je lichaam na verloop van tijd beschadigen. Gelukkig kunnen ontstekingen vaak worden verminderd door voeding en leefstijl. Volg deze tips om de kans op ontstekingen te verminderen:
1. Voeg meer ontstekingsremmende voeding toe aan je dagelijks leven
Een evenwichtige voeding is een van de belangrijkste factoren om ontstekingen te verminderen. Vooral aan te raden zijn:
-
Avocado’s: rijk aan gezonde vetten en antioxidanten, goed voor hart en bloedvaten (Caldas, 2017)
-
Olijfolie (extra vierge): bevat enkelvoudig onverzadigde vetten en antioxidanten, werkt aantoonbaar ontstekingsremmend (Berg et al., 2020, McManus, 2022).
-
Bladgroenten: spinazie, boerenkool of paksoi leveren veel antioxidanten zoals bètacaroteen, die ontstekingsmarkers kunnen verlagen (Schultz, 2019).
-
Fruit: bessen, kersen, cranberry’s en citrusvruchten zitten vol antioxidanten en beschermen tegen ontstekingen (Harvard Health, 2021).
-
Vette vis: haring, zalm, makreel of sardines bevatten omega-3-vetzuren die sterk ontstekingsremmend werken (Harrington, 2010). Tip: Eet je liever geen vis? Dan kun je omega-3-supplementen gebruiken – het beste na overleg met een arts.
2. Beweeg regelmatig
Beweging versterkt hart en botten, helpt om je gewicht op peil te houden en verbetert je humeur. Bovendien verlaagt regelmatige lichaamsbeweging aantoonbaar de ontstekingswaarden (Fedewa, 2016).
-
Al 20 minuten stevig wandelen per dag kan helpen.
-
Let op regelmaat in plaats van prestaties.
-
Vermijd overtraining – te veel en te intensief sporten kan juist een averechts effect hebben.
Bron: Cerqueira, 2019
3. Stress beheersen
Chronische stress wordt in verband gebracht met verhoogde ontstekingswaarden en hartziekten (Liu, 2017). Bewezen methoden om stress te verminderen zijn onder andere:
-
Yoga, meditatie en mindfulness
-
Voldoende rust en slaap
-
Sociale activiteiten en hobby’s
4. Houd je bloedsuiker onder controle
Aanhoudend hoge bloedsuikerwaarden kunnen sterkere immuunreacties opwekken en ontstekingen bevorderen (Tsalamandris, 2019).
-
Beperk suikerhoudende dranken, witmeelproducten en bewerkte voeding.
-
Blijf actief en eet gevarieerd en evenwichtig.
-
Voor mensen met diabetes is een goede bloedsuikerregeling extra belangrijk.
Let op: Als je vermoedt dat je diabetes hebt, raadpleeg dan altijd een arts. Met de Bloedtest voor Bloedsuiker van Homed-IQ kun je je gemiddelde bloedsuikerwaarden van de afgelopen drie maanden thuis meten.
5. Zorg voor voldoende slaap
Zowel korte als langdurige slaaptekorten worden in verband gebracht met hogere ontstekingswaarden (Grandner, 2013). Tips voor een betere slaap:
-
Houd een vast slaapritme aan
-
Zorg voor een donkere en rustige slaapkamer
-
Vermijd cafeïne en schermtijd vlak voor het slapengaan
Veelgestelde vragen (FAQ)
Hoe kan ik een chronische ontsteking herkennen?
Chronische ontstekingen geven vaak weinig duidelijke klachten, maar kunnen leiden tot vermoeidheid, spier- en gewrichtspijn, spijsverteringsproblemen of terugkerende infecties.
Wat is het verschil tussen een acute en een chronische ontsteking?
-
Acute ontsteking: ontstaat plotseling (bijvoorbeeld bij een infectie of blessure) en verdwijnt meestal binnen korte tijd.
-
Chronische ontsteking: houdt weken of zelfs maanden aan, vaak zonder duidelijke signalen, en kan organen beschadigen.
Wanneer moet ik naar een arts gaan?
Als je langdurig onverklaarbare klachten hebt, zoals vermoeidheid, pijn of spijsverteringsproblemen, of als je een verhoogd risico hebt op hart- en vaatziekten of stofwisselingsziekten, dan is het verstandig om medisch advies in te winnen.
Veelgestelde vragen
Hoe betrouwbaar zijn de tests?
Onze tests worden geanalyseerd in een ISO 15189 geaccrediteerd laboratorium, met dezelfde apparatuur en protocollen als ziekenhuizen en huisartsen gebruiken. De betrouwbaarheid is vergelijkbaar met een veneuze bloedafname.
Hoe snel krijg ik mijn uitslag?
Nadat je sample bij het lab is aangekomen, ontvang je je uitslag binnen 1 tot 2 werkdagen in je persoonlijke, beveiligde portaal.
Zijn de tests echt anoniem?
Ja, volledig. De verpakking is neutraal en zegt niets over de inhoud. Je test wordt geregistreerd met een anonieme code. Alleen jij hebt toegang tot de uitslag.
Bronnen
-
1
Berg, J., Seyedsadjadi, N., & Grant, R. (2020). Saturated Fatty Acid Intake Is Associated With Increased Inflammation, Conversion of Kynurenine to Tryptophan, and Delta-9 Desaturase Activity in Healthy Humans. International Journal of Tryptophan Research, 13, 117864692098194. https://doi.org/10.1177/1178646920981946
-
2
Cerqueira, R., Marinho, D. A., Neiva, H. P., & Lourenço, O. (2020). Inflammatory Effects of High and Moderate Intensity Exercise—A Systematic Review. Frontiers in Physiology, 10. https://doi.org/10.3389/fphys.2019.01550
-
3
Fedewa, M. V., Hathaway, E. D., & Ward-Ritacco, C. L. (2016). Effect of exercise training on C reactive protein: a systematic review and meta-analysis of randomised and non-randomised controlled trials. British Journal of Sports Medicine, 51(8), 670–676. https://doi.org/10.1136/bjsports-2016-095999
-
4
Grandner, M. A., Buxton, O. M., Jackson, N., Sands-Lincoln, M., Pandey, A., & Jean-Louis, G. (2013). Extreme Sleep Durations and Increased C-Reactive Protein: Effects of Sex and Ethnoracial Group. Sleep, 36(5), 769–779. https://doi.org/10.5665/sleep.2646
-
5
Harrington, M. (2010, September 27). How fish oil fights inflammation. Nature. https://www.nature.com/articles/laban1010-292a?error=cookies_not_supported&code=55781ed5-f575-42b2-9388-3a6298b38be2
-
6
Harvard Health. (2021, November 16). Foods that fight inflammation. https://www.health.harvard.edu/staying-healthy/foods-that-fight-inflammation
-
7
Inflammation: What Is It, Causes, Symptoms & Treatment. (n.d.). Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/symptoms/21660-inflammation
-
8
Liu, Y. Z., Wang, Y. X., & Jiang, C. L. (2017). Inflammation: The Common Pathway of Stress-Related Diseases. Frontiers in Human Neuroscience, 11. https://doi.org/10.3389/fnhum.2017.00316
-
9
McManus, D. M. K. S. (2022, March 1). Olive oil: Can it lower your risk of dying early? Harvard Health. https://www.health.harvard.edu/blog/olive-oil-can-it-lower-your-risk-of-dying-early-202203012695
-
10
Schultz, H., Ying, G. S., Dunaief, J. L., & Dunaief, D. M. (2019). Rising Plasma Beta-Carotene Is Associated With Diminishing C-Reactive Protein in Patients Consuming a Dark Green Leafy Vegetable–Rich, Low Inflammatory Foods Everyday (LIFE) Diet. American Journal of Lifestyle Medicine, 15(6), 634–643. https://doi.org/10.1177/1559827619894954
-
11
Silva Caldas, A. P., Chaves, L. O., Linhares Da Silva, L., De Castro Morais, D., & Gonçalves Alfenas, R. D. C. (2017). Mechanisms involved in the cardioprotective effect of avocado consumption: A systematic review. International Journal of Food Properties, 1–11. https://doi.org/10.1080/10942912.2017.1352601
-
12
Tsalamandris, S., Antonopoulos, A. S., Oikonomou, E., Papamikroulis, G. A., Vogiatzi, G., Papaioannou, S., Deftereos, S., & Tousoulis, D. (2019). The Role of Inflammation in Diabetes: Current Concepts and Future Perspectives. European Cardiology Review, 14(1), 50–59. https://doi.org/10.15420/ecr.2018.33.1
Had je iets aan dit artikel?
Met jouw feedback maken we onze content beter
Bedankt voor je feedback!
Over de auteur
