Luteïniserend hormoon (LH): functie, normale waarden en wanneer een test zinvol is

De hormoonhuishouding beïnvloedt tal van processen in het lichaam – van vruchtbaarheid en de menstruatiecyclus tot de aanmaak van testosteron. Een centrale rol speelt daarbij het luteïniserend hormoon (LH). Dit hormoon stuurt onder andere de eisprong bij vrouwen en de testosteronproductie bij mannen aan en geeft belangrijke aanwijzingen over het functioneren van het hormonale regelsysteem.

In dit artikel lees je wat het luteïniserend hormoon is, welke functies het in het lichaam vervult, welke LH-waarden als normaal worden beschouwd, wanneer een test zinvol is en hoe afwijkende waarden medisch geïnterpreteerd kunnen worden.

Inhoudsoverzicht

• Wat is het luteïniserend hormoon (LH)?

• Welke functie heeft LH in het lichaam?

• Welke LH-waarden zijn normaal?

• Wanneer is een LH-test zinvol?

• Wat betekenen te hoge of te lage LH-waarden?

• Hoe kunnen LH-waarden correct worden geïnterpreteerd?

• Samenvatting

Wat is het luteïniserend hormoon (LH)?

Het luteïniserend hormoon, afgekort LH, is een lichaamseigen hormoon en behoort tot de groep van de zogenoemde gonadotrofinen. Het wordt aangemaakt in de hypofyse (de hersenaanhangklier) en via het bloed naar de geslachtsorganen vervoerd.

LH beïnvloedt zowel bij vrouwen als bij mannen de werking van de geslachtsklieren (eierstokken respectievelijk testes) en vormt daarmee een essentieel onderdeel van de hormonale regulatie van vruchtbaarheid en geslachtshormonen (MedlinePlus, 2023, NIH, 2025).

Welke functie heeft LH in het lichaam?

De werking van het luteïniserend hormoon verschilt per geslacht, maar heeft steeds hetzelfde doel: het reguleren van de aanmaak van geslachtshormonen.

Bij vrouwen

• Het op gang brengen van de eisprong (ovulatie) door een kortdurende stijging van LH

• Ondersteuning van de rijping van de eicel

• Stimulatie van de vorming van het gele lichaam (corpus luteum), dat verantwoordelijk is voor de productie van progesteron

Bij mannen

• Stimulatie van de Leydig-cellen in de testes voor de aanmaak van testosteron

• Indirecte ondersteuning van de spermaproductie door regulatie van het hormonale evenwicht

Bron: Cleveland Clinic, 2025

Hoe wordt de LH-afgifte in het lichaam gereguleerd?

De afgifte van LH gebeurt niet op zichzelf, maar maakt deel uit van een nauwkeurig afgestemd hormonaal regelsysteem dat bekendstaat als de hypothalamus-hypofyse-gonade-as.

• De hypothalamus geeft het hormoon GnRH af.

• Dit stimuleert de hypofyse tot de afgifte van LH en FSH (follikelstimulerend hormoon).

• LH en FSH werken samen op de eierstokken of testes en sturen daar de productie van geslachtshormonen aan.

Met name bij cyclusstoornissen of een onvervulde kinderwens is het samenspel tussen LH en FSH van groot belang voor de medische beoordeling.

Welke LH-waarden zijn normaal?

De concentratie van het luteïniserend hormoon in het bloed is afhankelijk van leeftijd, geslacht en – bij vrouwen – van de fase van de menstruatiecyclus.

Opmerking: Referentiewaarden kunnen per laboratorium verschillen. LH-waarden moeten altijd worden geïnterpreteerd in samenhang met de cyclusdag en andere hormoonwaarden (NHS, 2024, MedlinePlus, 2023).

Kort overzicht van de cyclusfasen

De menstruatiecyclus bestaat uit verschillende fasen. De folliculaire fase begint op de eerste dag van de menstruatie en duurt gemiddeld ongeveer 10–14 dagen. In de ovulatiefase vindt rond het midden van de cyclus de eisprong plaats, die meestal slechts één tot twee dagen duurt. In de daaropvolgende luteale fase (ongeveer 12–14 dagen) bereidt het lichaam zich voor op een mogelijke zwangerschap, waarna de cyclus opnieuw begint met de volgende menstruatie (Cleveland Clinic, 2022).

Wanneer is een LH-test zinvol?

Een LH-test kan waardevolle informatie geven over de hormonale status en wordt met name ingezet in de volgende situaties:

• Cyclusstoornissen of het uitblijven van de menstruatie

• Onvervulde kinderwens

• Vermoeden van vervroegde overgang

• Polycysteus-ovariumsyndroom (PCOS)

• Monitoring van de eisprong bij een kinderwens

• Onderzoek naar verminderde hormoonproductie bij mannen

Hoe verloopt een LH-test?

In de medische diagnostiek wordt het luteïniserend hormoon doorgaans bepaald via een bloedonderzoek. Bij vrouwen is het tijdstip van bloedafname bijzonder belangrijk, omdat de LH-waarden gedurende de menstruatiecyclus sterk kunnen variëren (MedlinePlus, 2023).

Daarnaast worden urinetests gebruikt voor cyclusmonitoring. Deze zogenoemde ovulatietests meten de kortdurende LH-piek die ongeveer 24 tot 36 uur vóór de eisprong optreedt. Ze helpen bij het bepalen van het vruchtbare venster, maar vervangen geen uitgebreide hormonale diagnostiek.

Onderzoek in de huisartsenpraktijk of thuis

Naast onderzoek in een medische praktijk kan de LH-waarde ook thuis worden gemeten via een vingerprik-bloedmonster, bijvoorbeeld met de Luteïniserend-Hormoon-Test van Homed-IQ. Voor een meer uitgebreide beoordeling kan het zinvol zijn om LH niet afzonderlijk te meten, maar meerdere hormonen gezamenlijk te analyseren, bijvoorbeeld met de Vruchtbaarheidstest voor vrouwen of de Hormoontest voor vrouwen, om een completer beeld van de hormonale status te krijgen.

Wat betekenen te hoge of te lage LH-waarden?

Afwijkingen van de normale waarden kunnen op verschillende oorzaken wijzen, maar moeten altijd in de volledige medische context worden beoordeeld.

Mogelijke oorzaken van verhoogde LH-waarden

• Polycysteus-ovariumsyndroom (PCOS)

• Vervroegde overgang (primaire ovariële insufficiëntie)

• Functiebeperkingen van de testes bij mannen

• Zeldzame aandoeningen van de hypofyse

Mogelijke oorzaken van verlaagde LH-waarden

• Stoornissen in de hypofysefunctie

• Ernstig ondergewicht of eetstoornissen

• Intense lichamelijke belasting of chronische stress

• Gebruik van hormonale anticonceptie (fysiologische onderdrukking van de LH-afgifte)

Bron: Cleveland Clinic, 2025

Hoe kunnen LH-waarden correct worden geïnterpreteerd?

Een enkele LH-waarde biedt slechts beperkte informatie. Voor een goede beoordeling moeten onder andere de volgende factoren worden meegenomen:

• De cyclusdag bij vrouwen

• De verhouding tussen LH en FSH

• Begeleidende symptomen, zoals cyclusonregelmatigheden, veranderingen in libido of tekenen van een hormonaal onevenwicht

• Andere hormoonwaarden, zoals oestrogeen, progesteron of testosteron

Met name bij een kinderwens of cyclusstoornissen is een holistische benadering van de hormoonhuishouding essentieel.

Wanneer moet je bij afwijkende LH-waarden medisch advies inwinnen?

Bij duidelijk verhoogde of verlaagde LH-waarden, aanhoudende klachten of een onvervulde kinderwens is het raadzaam om medisch advies in te winnen. Artsen kunnen aanvullend onderzoek verrichten en de waarden beoordelen binnen de volledige medische context. Een hormoontest kan een eerste indruk geven, maar vervangt geen persoonlijk medisch advies of diagnostiek.

Samenvatting

Het luteïniserend hormoon (LH) speelt een centrale rol bij de eisprong, de testosteronproductie en de vruchtbaarheid. Omdat LH-waarden variëren afhankelijk van de cyclusfase en het samenspel met andere hormonen, moeten ze altijd in de volledige medische context worden beoordeeld. Een LH-test kan eerste aanwijzingen geven, maar vervangt geen medische beoordeling.