Mannen die seks hebben met mannen (MSM)

Mannen die seks hebben met mannen (MSM) vormen een belangrijke groep binnen de seksuele gezondheid vanwege hun verhoogde risico op bepaalde seksueel overdraagbare aandoeningen (soa’s), waaronder hiv. Inzicht in de unieke factoren die MSM beïnvloeden, kan helpen om soa-preventie, testen en behandeling te verbeteren. Dit artikel legt uit wat MSM betekent en geeft praktische informatie over soa-risico’s en preventie.

Inhoudsopgave

• Wat betekent MSM?
• Preventie van soa’s voor MSM
• SOA-testen voor MSM
• Behandeling van soa’s

Wat betekent MSM?

MSM staat voor ‘mannen die seks hebben met mannen’, oftewel mannen (geregistreerd als man bij de geboorte) die seksuele handelingen verrichten met mensen van hetzelfde geslacht.

Seks tussen mannen komt vaker voor dan mensen denken. MSM hoeven zich niet te identificeren als homoseksueel en kunnen bijvoorbeeld ook seks hebben met vrouwen. MSM hebben vaak orale en anale seks. Hetzelfde geldt voor vrouwen die seks hebben met vrouwen, zij hoeven zich niet te identificeren als lesbisch en kunnen ook seks hebben met mannen. Vrouwen hebben orale seks, maar ook met vingers en seksspeeltjes. 

MSM lopen meer risico op soa’s, waaronder hiv. Dit komt doordat hiv sneller wordt overgedragen via anale seks dan vaginale seks omdat de slijmvliezen van het rectum dunner zijn en gemakkelijk kunnen worden beschadigd, waardoor hiv via bloed het lichaam kan binnendringen. MSM kunnen een verhoogd risico op hiv en andere soa’s lopen vanwege hun seksuele netwerk en bepaalde gedrags- en biologische factoren, waaronder het aantal gelijktijdige partners, seks zonder condoom, anale seks of drugsgebruik. Daarbij speelt ook nog dat mannen niet uit de kast durven te komen of stiekem seks hebben met andere mannen omdat het niet geaccepteerd of wettelijk verboden is om met hetzelfde geslacht naar bed te gaan. Hierdoor testen MSM vaak niet of minder op hiv, worden ze niet de juiste zorg krijgen en daardoor minder toegang hebben tot preventieve middelen waaronder condooms en/of PrEP. Daardoor neemt het risico op hiv toe in deze groep en wordt het ook wel vaak een ‘verhoogde risico groep’ genoemd.

Preventie van soa’s voor MSM 

Hiv kan worden overgedragen als geïnfecteerde lichaamsvloeistoffen (bloed, sperma, voorvocht of rectale vloeistoffen) in de bloedbaan van een persoon zonder hiv terechtkomen. Als je MSM bent en de afgelopen zes maanden anale seks hebt gehad en 1) niet consequent een condoom hebt gebruikt 2) in de afgelopen zes maanden een andere soa hebt gehad 3) een partner met hiv hebt, overweeg dan om met je huisarts of de GGD te praten over het nemen van pre-exposure prophylaxis (PrEP)-pillen. PrEP kan een hiv-infectie voorkomen als het wordt ingenomen voordat je aan het virus wordt blootgesteld. Je kunt de kans op overdracht van hiv echter ook beperken door tijdens de seks altijd gebruik te maken van een condoom, je beide negatief te laten testen op soa’s met een vaste bedpartner die geen seks heeft met anderen. Het is ook belangrijk om te weten dat mensen met hiv die dagelijks antiretrovirale medicatie nemen, een onderdrukte virusbelasting (viral load) kunnen hebben, wat betekent dat hiv op een zeer laag niveau of zelfs niet aantoonbaar is in hun bloed. Mensen met een onderdrukte virusbelasting (viral load) kunnen geen hiv doorgeven aan hun sekspartners. Het is echter altijd goed om regelmatig te testen (2 keer per jaar) op hiv om zeker van je zaak te zijn (CDC, 2021).

Je kunt je ook beschermen tegen hepatitis B met behulp van drie vaccinaties, deze kun je aanvragen bij de GGD.

SOA-testen voor MSM 

Met Homed-IQ kun je je laten testen op allerlei verschillende soorten soa’s. Volgens de NHG-richtlijnen kunnen MSM zich laten testen op:

• Syfilis en hiv (wanneer je weet dat je hiv-positief bent, hoef je je hierop niet te testen)
• Chlamydia en gonorroe (met behulp van een urinetest, keel of anale swab)
• Hepatitis B (wanneer je niet gevaccineerd bent)
• Hepatitis C (wanneer je hiv hebt of PrEP slikt)

Test jezelf eenvoudig en discreet thuis met de Chlamydia- & Gonorroe-test of de HIV-, Syfilis- & Hepatitis B-test van Homed-IQ – snel, betrouwbaar en vertrouwelijk.
Alle testen worden geanalyseerd in gecertificeerde laboratoria; je ontvangt de uitslag binnen enkele dagen online.

Behandeling van soa’s

Als de uitslag van je test positief is, geeft Homed-IQ je meer informatie over de vervolgstappen in je persoonlijke account. Je kunt altijd contact opnemen met je eigen huisarts, de GGD of met onze medische specialist wanneer je een vraag hebt over de testuitslag.