eGFR: inzicht in je nierfunctie en waarden

Je nieren spelen een belangrijke rol bij het filteren van afvalstoffen uit het bloed en het in balans houden van het lichaam. Een belangrijke maatstaf voor hoe goed ze functioneren is de geschatte glomerulaire filtratiesnelheid, oftewel eGFR. Inzicht in deze waarde kan nuttige informatie geven over je nierfunctie en helpen om veranderingen vroegtijdig te signaleren.

In deze gids lees je wat eGFR betekent, hoe verschillende waarden worden geïnterpreteerd, welke factoren de nierfunctie kunnen beïnvloeden en hoe testen kunnen helpen om je niergezondheid beter te begrijpen.

Inhoudsopgave

• Wat is eGFR?
• Wat is een goede eGFR-waarde?
• Wat betekent een lage eGFR-waarde?
• Symptomen van een te lage eGFR
• eGFR-testen
• Hoe kun je je eGFR verhogen?
• Wat is het verschil tussen eGFR en creatinine?
• Samenvatting

Wat is eGFR?

eGFR staat voor geschatte glomerulaire filtratiesnelheid en geeft aan hoe goed de nieren het bloed filteren. Het wordt berekend op basis van het creatininegehalte in het bloed, een afvalproduct dat ontstaat wanneer spieren energie verbruiken. Gezonde nieren filteren continu creatinine uit het bloed en verwijderen het via de urine. Wanneer de nierfunctie afneemt, hoopt creatinine zich op in het bloed. Het eGFR-resultaat geeft een schatting van hoeveel bloed de nieren per minuut filteren en dient als een belangrijke indicator voor de nierfunctie (Australian Bureau of Statistics, 2025).

Waarom is eGFR belangrijk?

Je nieren spelen een essentiële rol bij het verwijderen van afvalstoffen uit je lichaam via de urine. Als je nierfunctie afneemt, kunnen afvalstoffen zich ophopen in je bloed, wat tot ernstige gezondheidsproblemen kan leiden. Een lage eGFR-waarde kan wijzen op nierschade of verminderde nierfunctie, wat verder onderzoek of behandeling nodig kan maken.

Het meten van de eGFR is vooral belangrijk voor mensen met risicofactoren zoals:

• Diabetes
• Hoge bloeddruk (hypertensie)
• Familiegeschiedenis van nierziekte / Biologische familiegeschiedenis van chronische nierziekte (CKD)
• Oudere leeftijd (boven de 60)
• Medicijngebruik dat de nierfunctie beïnvloedt
• Overgewicht / Obesitas (BMI > 25)
• Aangeboren aandoeningen (aanwezig bij de geboorte) die de nierfunctie beïnvloeden
• Frequente urineweginfecties (UTI’s) of urinewegblokkades
• Hartziekten, waaronder coronaire hartziekte
• Geschiedenis van niertransplantaties

Bronnen: National Kidney Foundation, n.d.; Cleveland Clinic, 2025

Wat is een goede eGFR-waarde?

De filtratiesnelheid verschilt van persoon tot persoon. Deze neemt af met de leeftijd. Daarom hebben ouderen doorgaans een lagere eGFR, wat vanwege de leeftijd niet als abnormaal wordt beschouwd. Hieronder vindt u de geschatte bereiken:

Bron: National Kidney Foundation, n.d.

Wat betekent een lage eGFR-waarde?

Een te lage eGFR waarde betekent dat de nieren niet meer optimaal functioneren, zodat het bloed niet goed wordt gezuiverd. Hierdoor krijgen afvalstoffen de kans zich in het lichaam op te stapelen. Nieren die niet meer optimaal functioneren, zijn vaak niet in staat om de vochtbalans in het lichaam goed te reguleren. Bovendien kan een verminderde nierfunctie problemen met de gezondheid van de botten veroorzaken. Daarnaast kan verminderde nierfunctie botproblemen veroorzaken, omdat de nieren minder goed vitamine D aanmaken – wat botten zwakker en breekbaarder maakt. Mensen met een verlaagde eGFR hebben een hoger risico op chronische nierziekte die zich ontwikkelt tot nierfalen. Hoe eerder een nierziekte wordt ontdekt, hoe groter de kans dat de ziekte wordt vertraagd of gestopt (Albert Schweitzer ziekenhuis, n.d.).

Welke eGFR-waarde is kritisch?

De stadia van chronische nierziekte (CKD) beschrijven hoe goed uw nieren werken op basis van eGFR. Een lagere eGFR-waarde komt overeen met verschillende stadia van ernst van nierziekte:

Bron: American Kidney Fund, 2025

Symptomen van een te lage eGFR

De symptomen van een te lage eGFR waarde zijn niet altijd direct merkbaar. In een mild stadium als de waarde iets verlaagd is, zijn er soms helemaal geen symptomen waarneembaar. Wanneer een lage eGFR is geëvolueerd naar matig of ernstig nierfalen, kunnen de volgende symptomen optreden:

• Vaker of minder vaak plassen dan normaal
• Jeuk
• Je moe voelen
• Zwelling in uw armen, benen of voeten
• Spierkrampen
• Misselijkheid en braken
• Verlies van eetlust

Bron: National Kidney Foundation, n.d.

eGFR-testen

eGFR testen met een thuistest van Homed-IQ biedt inzicht in de filtratiesnelheid van de nieren. Deze biomarker is onderdeel van de Lever- en Nierfunctie Test. Deze thuistest bestaat uit een urinetest en een vingerprik voor bloedafname, waarna een gecertificeerd laboratorium de analyse uitvoert. Naast de eGFR waarde biedt deze test inzicht in een aantal andere waarden, zoals ALT, AST, GammaGT, Bilirubine, Albumine, Creatinine, eGFR en Alkalische Fosfatase. Hiermee biedt de test meerdere parameters om je nierfunctie en leverfunctie vast te stellen. In de beginfase van een niet optimaal functionerende nier of lever zijn er niet altijd symptomen waarneembaar, zodat een test uitkomst kan bieden.

Hoe kun je je eGFR verhogen?

Om nierfunctie te voorkomen of te vertragen en eGFR te verhogen, kunnen de volgende tips worden opgevolgd:

• Behandel hoge bloeddruk met zoutbeperking en eventueel medicatie.
• Verminder de uitscheiding van eiwitten in de urine door zoutbeperking en eventueel medicatie.
• Volg een eiwitarm dieet
• Stoppen met roken
• Afvallen bij overgewicht
• Vermijd geneesmiddelen die de nieren beschadigen (bijv. NSAID’s).
• Gebruik röntgencontrastmiddelen met voorzichtigheid.
• Zelfs bij een normale bloeddruk: overweeg bloeddrukverlagende medicijnen die de resterende nierfilters beschermen.

Bij een veel te lage waarde is het ook mogelijk dat een arts medicijnen voorschrijft om de filterende functie van de nieren te ondersteunen bij het verwijderen van afvalstoffen. Bij zwaarder nierfalen kan dialyse als behandeling of een niertransplantatie nodig zijn.

Bron: UMCG, n.d.

Wat is het verschil tussen eGFR en creatinine?

Creatinine is een afvalstof die in de spieren wordt geproduceerd. De nieren filteren deze afvalstof uit het bloed en scheiden deze uit via de urine. Het creatininegehalte in het bloed wordt vaak gebruikt om te schatten hoe goed de nieren afvalstoffen filteren. Deze schatting wordt de geschatte glomerulaire filtratiesnelheid (eGFR) genoemd (National Library of Medicine, 2023).

Samenvatting

eGFR is een belangrijke marker waarmee wordt geschat hoe efficiënt de nieren het bloed filteren. De waarden kunnen variëren afhankelijk van leeftijd en gezondheidstoestand, terwijl lagere resultaten kunnen wijzen op een verminderde nierfunctie.

Omdat veranderingen in de nierfunctie in een vroeg stadium niet altijd duidelijke klachten veroorzaken, kan eGFR een waardevol onderdeel zijn van het monitoren van je gezondheid. Door te begrijpen welke factoren de uitslag beïnvloeden, hoe eGFR samenhangt met creatinine en wanneer verder onderzoek zinvol kan zijn, krijg je meer inzicht in je niergezondheid.