Ziekte van Hashimoto: een auto-immuunziekte van de schildklier

De ziekte van Hashimoto is een veelvoorkomende maar vaak verborgen auto-immuunaandoening waarbij het immuunsysteem langzaam de schildklier aanvalt en zo de hormonen verstoort die de stofwisseling, energie, stemming en het algehele welzijn reguleren. De vroegste waarschuwingssignalen (aanhoudende vermoeidheid, gevoeligheid voor kou, dunner wordend haar of een sombere stemming) ontstaan meestal geleidelijk en worden gemakkelijk aangezien voor stress, een druk leven of natuurlijke veroudering, waardoor de aandoening jarenlang onopgemerkt kan blijven. Hoewel Hashimoto levenslang is en niet kan worden genezen, kunnen vroege herkenning, passende behandeling en regelmatige controle een betekenisvol verschil maken door de gezondheid op lange termijn te beschermen en een gevoel van balans en vitaliteit te herstellen.

Inhoudsopgave

• Wat is de ziekte van Hashimoto?

• Veelvoorkomende tekenen en symptomen van de ziekte van Hashimoto

• Wie loopt risico op de ziekte van Hashimoto?

• Is de ziekte van Hashimoto omkeerbaar of te genezen?

• Wat gebeurt er als de ziekte van Hashimoto onbehandeld blijft?

• Kun je de ziekte van Hashimoto thuis monitoren?

• Goed leven met de ziekte van Hashimoto: praktische stappen

• Samenvatting

Wat is de ziekte van Hashimoto?

De ziekte van Hashimoto is een auto-immuunaandoening die de schildklier aantast, een kleine vlindervormige klier aan de voorkant van de hals. Het is een levenslange (chronische) aandoening en een veelvoorkomende oorzaak van hypothyreoïdie (een te traag werkende schildklier).

De schildklier maakt deel uit van het endocriene systeem en geeft hormonen af die de snelheid van je stofwisseling regelen. Dit proces beïnvloedt veel lichaamsfuncties, waaronder hartslag, temperatuur, energieniveau en hersenfunctie.

Bij auto-immuunziekten valt het immuunsysteem gezond weefsel aan. Bij Hashimoto beschadigt dit de schildklier, waardoor deze niet genoeg schildklierhormoon kan produceren. Het resulterende hormoontekort vertraagt de stofwisseling en kan een reeks symptomen veroorzaken.

De ziekte van Hashimoto wordt ook wel Hashimoto-thyreoïditis, chronische lymfocytaire thyreoïditis of chronische auto-immuunthyreoïditis genoemd.

Bronnen: Mayo Clinic, 2025; Cleveland Clinic, 2023.

Veelvoorkomende tekenen en symptomen van de ziekte van Hashimoto

Hashimoto-thyreoïditis kan zich uiten in verschillende symptomen:

Energie en temperatuurregulatie

• Vermoeidheid en traagheid

• Toegenomen slaperigheid

• Verhoogde gevoeligheid voor kou

Huid, haar en uiterlijk

• Droge huid

• Haaruitval

• Broze nagels

• Een opgezwollen gezicht

• Vergroting van de tong

• Zwelling van de schildklier (struma)

Spieren en gewrichten

• Spierzwakte

• Spierpijn, gevoeligheid en stijfheid

• Gewrichtspijn en stijfheid

Spijsvertering en voortplantingsgezondheid

• Obstipatie

• Onregelmatige of hevige menstruatiebloedingen

Stemming en cognitieve functie

• Depressie

• Problemen met geheugen of concentratie

Bron: Mayo Clinic, 2025

Kun je de ziekte van Hashimoto hebben zonder symptomen?

Ja. Veel mensen met Hashimoto hebben in het begin geen symptomen, en sommigen ontdekken het alleen via routineonderzoek. Daarom kan regelmatige testing nuttig zijn, vooral voor mensen met risicofactoren (NIDDK, 2021).

Wie loopt risico op de ziekte van Hashimoto?

Je hebt mogelijk een grotere kans om Hashimoto te ontwikkelen als je:

• Familiegeschiedenis hebt: genetica speelt een grote rol (ongeveer 80% risico). Familieleden met Hashimoto of andere schildklierproblemen vergroten je kans.

• Vrouw bent: vrouwen hebben ongeveer tien keer zoveel kans, mogelijk door hormonale factoren.

• Ouder bent: het risico neemt toe met de leeftijd.

• Andere auto-immuunziekten hebt, zoals:

• Ziekte van Addison

• Coeliakie

• Lupus

• Pernicieuze anemie

• Reumatoïde artritis

• Syndroom van Sjögren

• Type 1 diabetes 

Bron: Cleveland Clinic, 2023

Is de ziekte van Hashimoto omkeerbaar of te genezen?

Nee, er bestaat momenteel geen manier om de ziekte van Hashimoto te genezen of om te keren. Wel kan de aandoening vaak goed worden beheerst met passende behandeling, leefstijlondersteuning en regelmatige controle (Cleveland Clinic, 2023).

Wanneer Hashimoto hypothyreoïdie veroorzaakt, bestaat de behandeling doorgaans uit levenslange substitutie van schildklierhormoon met levothyroxine (NHG, 2025)

Wat gebeurt er als de ziekte van Hashimoto onbehandeld blijft?

Onbehandelde hypothyreoïdie door Hashimoto kan leiden tot gezondheidsproblemen zoals hoog cholesterol, hartziekte, hartfalen, hoge bloeddruk en depressie. In zeldzame, ernstige gevallen kan het een myxoedeemcoma veroorzaken, een levensbedreigende vertraging van lichaamsfuncties. Onbehandelde hypothyreoïdie kan ook complicaties tijdens de zwangerschap veroorzaken (Cleveland Clinic, 2023).

Kun je de ziekte van Hashimoto thuis monitoren?

Het thuis monitoren van je schildkliergezondheid wordt een steeds praktischer optie. Het is vooral nuttig als je risicofactoren hebt, al een diagnose hebt gekregen of symptomen ervaart, of als je simpelweg goed voor je gezondheid wilt zorgen.

Homed-IQ biedt twee schildklierbloedtesten voor thuisgebruik met een eenvoudige vingerprik. De basistest meet TSH om te screenen op schildklierproblemen, terwijl de uitgebreidere test TSH, vrij T4 en vrij T3 meet voor een breder beeld van de schildklierfunctie.

Afwijkende resultaten kunnen wijzen op een traag werkende schildklier, wat soms door Hashimoto wordt veroorzaakt. Het bevestigen van de ziekte van Hashimoto kan aanvullende medische beoordeling vereisen, zoals een lichamelijk onderzoek, antistoffentesten van de schildklier of een schildklier-echografie (Cleveland Clinic, 2023).

Goed leven met de ziekte van Hashimoto: praktische stappen

Hoewel Hashimoto een langdurige aandoening is, leven veel mensen er goed mee met de juiste ondersteuning en monitoring. Nuttige stappen zijn onder andere:

• Medisch advies volgen en voorgeschreven schildkliermedicatie innemen indien nodig

• Een evenwichtig, voedingsrijk dieet volgen dat de algehele gezondheid ondersteunt

• Stress beheersen en voldoende slaap prioriteit geven (7–9 uur)

• Lichamelijk actief blijven op een comfortabel niveau

• Regelmatig schildklierwaarden controleren om veranderingen in de tijd te volgen

Bron: Cleveland Clinic, 2023

Samenvatting

De ziekte van Hashimoto is een veelvoorkomende auto-immuunaandoening waarbij het immuunsysteem geleidelijk de schildklier beschadigt, de hormoonproductie vermindert en symptomen veroorzaakt zoals vermoeidheid, gevoeligheid voor kou, haaruitval en een sombere stemming, hoewel sommige mensen jarenlang geen symptomen hebben. Het risico is hoger bij vrouwen, oudere volwassenen en mensen met een familiegeschiedenis of andere auto-immuunziekten. Hoewel de ziekte niet kan worden genezen, zijn vroege diagnose, passende behandeling en regelmatige controle belangrijk om complicaties zoals hartziekte, depressie of zwangerschapsproblemen te helpen voorkomen. Met medische zorg, gezonde leefgewoonten en toegankelijke thuistesten van de schildklier kunnen veel mensen met Hashimoto de aandoening succesvol beheersen en hun welzijn op lange termijn behouden.